Een niet alledaagse combinatie

vier branches, één bijeenkomst

Op donderdagmiddag 14 april  troffen ruim 20 mensen uit totaal verschillende organisaties elkaar in Groningen. Een workshop vanuit project de Groene Waterstof Booster. 

Deelnemers uit vier heel verschillende branches met als overeenkomst: alle bedrijven gebruiken (veel) aardgas in hun huidige bedrijfsproces om hoge of middelhoge temperaturen te bereiken. Bij verduurzaming van de bedrijfsprocessen kan waterstof wellicht een rol spelen. 

Korte presentaties, rondleiding en open gesprek.
Doel van de bijeenkomst was kennisdelen en van elkaar leren. Tegelijk aandacht voor het project Groene Waterstof Booster en de voucherregeling voor MKBers in dat project. En de mogelijkheid om een aantal experimenten bij DNV te zien. Een aardgasvlam, een mengvlam en een 100% waterstof vlam.
 
  • En zo weet ik nu ook wat een gesmoorde rietvorst is.
  • Dat voor een bakkersoven gestookt op waterstof het H2-verbrandingsproduct (=water) goed is voor de productie van koekjes en zacht brood.
  • Dat koffie branden voor meer dan een paar kilo bonen tegelijk niet elektrisch lukt (niet snel genoeg instelbaar) 
  • En dat in de crematorium branche-breed een actieve belangstelling is naar de waterstofmogelijkheden, naast elektrificatie opties. 

aardgasvlam (filmpje)

waterstofvlam (filmpje)

Met dank aan gastheren Johan Knijp en Berthil Slim van DNV, en toelichting van collega’s Remco en Harry bij de rondleiding.

 
 

In gesprek met: waterstof team Douna

Al doende leert men

Een paar maanden terug was ik op bezoek bij Douna, Machinefabriek in Leeuwarden. Douna is gespecialiseerd in precisie metaalbewerking, zoals de metalen delen van grote afsluiters die in de olie- en gas industrie worden gebruikt. In de visie van Hendrik Wijnja, technisch directeur bij Douna, zal waterstof een significante rol gaan spelen in het energiesysteem van de toekomst, en daarmee ook bij hun huidige klanten. Maar hoe neem je een stap in een nieuwe wereld, de waterstof wereld? Douna koos er voor om ‘al doende te leren’. Ze begonnen, met studenten, een kleine alkaline electrolyser te bouwen. Niet omdat ze die op termijn willen zelf (als geheel) willen produceren, maar om te leren. Douna nam een nieuwe medewerker aan, speciaal voor waterstof. 

Groene Waterstof Booster

Douna zocht contact met project de Groene Waterstof Booster, en startte een ‘vouchertraject’. Doel van dit specifieke deelproject was om een veiligheidsrisicoanalyse te maken van de door hen ontworpen en gebouwde electrolyser. Volgende geplande stap : het kunnen aansturen van de electrolyser. De risicoanalyse is uitgevoerd door Rashi Mor van KIWA en het waterstofteam van Douna; het rapport is in maart 2022 opgeleverd aan Douna, en een stagiair is nu bezig met het implementeren van de aanbevelingen in het ontwerp. 

Bezoek EnTranCe

Het waterstofteam van Douna is groeiende, en het bedrijf kan nog veel meer jonge mensen gebruiken. Om in nieuwe markten te treden. Naast de metaalbewerking ook het aanbieden van servicediensten in het onderhoud van (waterstof) installaties. Op 15 maart was een team van Douna op bezoek bij EnTranCe.  Kennisuitwisseling, bekijken van de testmogelijkheden op EnTranCe, terugkijken op het vouchertraject. Projectleider Groene Waterstof Booster Tjerk Jansma gaf een rondleiding langs de verschillende onderdelen van de waterstofketen op EnTranCe.

Van het een komt het ander

Het mooie van zo’n eerste samenwerking is dat er allerlei spin off op kan volgen. De Douna-collega’s vertelden dat binnen een paar dagen bekend gemaakt zou worden dat een SNN- (EFRO)- subsidie was toegekend waarin Douna -in een consortium van partijen- ging werken aan het bouwen van een electrolyser in Noord Nederland. Met Demcon als penvoerder. Het project heet WAviatER : WAterstofproductietechnologie voor de Aviation sector en Energietoepassingen op Regionaal niveau. Het gaat hier om het ontwikkelen van een electrolyser om groene waterstof te produceren als emissieloze energiedrager voor lichte vliegtuigen, drones en grondmaterieel op Groningen Airport Eelde (GAE).

Een stukje verderop in het gesprek bleek dat er via een omweg ook al een link  was met het WAviatER project. In februari  zijn twee afstudeerders  HBO-recht van de Hanzehogeschool, onder de vlag van de Groene Waterstof Booster, gestart met hun onderzoek naar  een electrolyser (en een tankstation) op  Groningen Airport Eelde!

Groene Waterstof Booster – Configurator Holthausen opgeleverd

Groene Waterstof Booster Voucher

Vanmorgen (8 maart) met Aldwin Oechies en Geert Jan Hardenberg van Holthausen Clean Technology en GWB- experts Julio Garcia Navarro van New Energy Coalition en Jan Bekkering van Hanzehogeschool Groningen een afrondend gesprek gehad van de waterstof-voucher die in 2021 door Holthausen is aangevraagd.

Een belangrijk onder deel van het project Groene Waterstof Booster (GWB) is het zogenaamde voucher-traject (door de meeste mensen als voutsjer uitgesproken, door sommigen -op zijn chique- als voesjee). Vanuit New Energy Coalition ben ik projectleider voor dit projectonderdeel: het samen brengen van MKB-ondernemers en Experts vanuit het Groene Waterstof Booster consortium.

Aan de gezichten te zien: goede meeting. Van links naar rechts: Julio, Aldwin en Jan.
Configurator

Veel bedrijven komen naar Holthausen toe met een ‘maatwerk’ vraag; wat nodig is om hun specifieke diesel-vrachtwagen of  batterij elektrische heftruck om te bouwen naar waterstof. Elke keer weer is dat flink wat uitzoekwerk.

De vraag van Holthausen was het bouwen van een model, een configurator,  als hulpmiddel bij de eerste klantgesprekken. De input van het model bestaat uit kerngegevens van een bepaald type voertuig (vrachtwagen, vuilniswagen, heftruck, grasmaaier, you name it) dat verduurzaamd gaat worden door ombouw naar een brandstofcel-elektrisch voertuig. De output van de configurator levert in 1oogopslag een indicatie van de grootte van de brandstofcel die nodig is en de hoeveelheid waterstof (formaat tanks) die voor dit specifieke geval nodig is. Julio heeft hiervoor een spreadsheetmodel gebouwd, dat hij vanmorgen aan ons demonstreerde aan de hand van het fictieve voorbeeld dat hij zijn eigen auto om bouwde om 8 uur per dag pizza’s te gaan bezorgen.

En ter plekke konden we het model ook meteen toetsen met een actueel voorbeeld: Aldwin gaf de input parameters van een reeds geëlektrificeerde berggrasmaaier, uit een folder die hij net een paar dagen binnenhad.  De ombouw is in dit geval simpeler, van batterij elektrisch naar brandstofcel elektrisch (waterstof-elektrisch). De hele opbouw van motor en aandrijflijn is dan al ingericht op een elektrisch voertuig; in de praktijk betekent dit dat met een kleinere brandstofcel kan worden volstaan. 

Vervolg configurator

Aldwin en Geert Jan kunnen de opgeleverde configurator inzetten voor hun eigen klanten. Bij de Hanzehogeschool gaat Jan Bekkering, die input leverde en als sparring partner optrad voor Julio, als eerste aanspreekpunt verder met het verder ontwikkelen en veralgemeniseren van de configurator. Met docent/ onderzoekers, met studenten en met bedrijven -als Holthausen- die met concrete cases en vragen komen.

Voor wie is zo’n GWB-voucher en wat kun je ermee?

De doelgroep bestaat uit  innovatieve MKB’s in Noord Nederland -Drenthe, Friesland en Groningen – die iets met waterstof doen of willen doen, en daarbij een zetje in de rug kunnen gebruiken. Met een voucher krijgt de MKB-er toegang tot waterstofkennis  en -ervaring en/ of de mogelijkheid om gebruik de waterstoffaciliteiten op EnTranCe te gebruiken. Met een bescheiden eigen financiele inbreng werkt de voucher als een soort hefboom: 1000 euro investeren om 5000 euro als ‘waarde’ terug te krijgen voor een ‘kleine voucher’;  4500 euro investeren  om 15.000 euro als ‘waarde’ terug te krijgen in geval van een grote voucher. En in veel gevallen is er naast het resultaat van de specifieke ‘voucher-vraag’, ook nog sprake van spin off in de vorm van verdiepte netwerkcontacten en/of nieuwe ideeën en/of uitbreidingen en/of nieuwe afspraken en/of kennisdeling.  Soms is dat met een directe link met het project Groene Waterstof Booster, vaak ook daarbuiten. Allemaal goed.

Waterstofopleiding HanzePro van start

De kop is er af

Vandaag was de eerste dag van de nieuwe vierdaagse opleiding Waterstof- het ontwerpen van veilige en certificeerbare installaties. De training wordt aangeboden door Hanze Pro, de tak van de Hanzehogeschool die  onderwijs ontwikkeld voor werkenden en werkzoekenden, in samenwerking met EnTranCe. Een intensief programma met docenten van binnen de Hanze organisatie (waaronder ik zelf) en van buiten de Hanze: Stork, Tebodin Bilfinger en Lambda Engineering.

Oscar Grooten heet de deelnemers welkom.
Voortraject

Het ontwikkelen van zo’n opleiding heeft nogal wat voeten in de aarde. Ongeveer 1,5 jaar geleden startte hoofddocent Oscar Grooten, samen met productontwikkelaar Marloes Nieuwenhuis. Marktinventarisatie, wensen, doelgroep, scope bepalen; later: inhoud bij elkaar sprokkelen, docenten benaderen, eerste versies van inhoud op elkaar afstemmen. De opzet/ inhoud van de cursus kwam steeds beter in beeld. Spannend werd toen : hoe zetten we de training in de markt, komen de deelnemers wel? Verder schaven aan het op elkaar afstemmen van de deelpresentaties, elke docent maakt zijn/ haar eigen onderdeel, en waar nodig inkorten. En de laatste paar dagen allerlei logistieke zaken zoals regelen lunch, toegang tot sharepoint systeem, huiswerk via mentimeter. En hopen dat Corona geen roet in het eten zou gooien bij docenten of deelnemers.

Antwoorden van deelnemers op vraag wat in ze opkomt als ze het woord waterstof horen; in een woordwolk.
Dag 1, ochtend

Het ochtend programma nam ik voor mijn rekening met onderwerpen als waarom waterstof nu, waterstof keten, wat is waterstof eigenlijk. Een brede introductie. Veel interactie, veel vragen, inhoudelijk, maar ook over de haalbaarheid van de enorme opgave van de verduurzaming van ons energiesysteem. 

 

Volle bak, met maximaal aantal inschrijvingen (15), deelnemers vanuit onderwijs (Hanzehogeschool en Alfacollege), vanuit Eekels (engineering), vanuit NLR (Koninklijk Nederlands Lucht en Ruimtevaartcentrum) en DNV.  

Rond lunchtijd  volgde een demonstratie bij de waterstoftafel door docent – onderzoeker Cor Scholte (waterstofkoffie), even lekker uitwaaien buiten. 

Het middag deel bestond uit een stoomcursus wet- en regelgeving en normering op het gebied van waterstof, verzorgd door kenniskanon waterstof Willem Hazenberg van Stork.

En verder

Dag twee wordt een en al praktijk, begeleid door twee Hanze collega’s. In mijn onderdeel gaf ik een korte introductie op risico analyses, en welke typen er zoal zijn. Op dag twee gaan de cursisten zelf aan de bak met het opstellen van risicoanalyses (HAZID, HAZOP, LOPA voor de kenners) voor een waterstofinstallatie die heel recent bij EnTranCe in gebruik is genomen. Dag drie en vier gaan in op de maatregelen die je kunt treffen om een aantal van de in dag twee geïnventariseerde risico’s te verkleinen. Voor de geïnteresseerde deelnemers is er de mogelijkheid een certificaat te halen, waarvoor dan een opdracht moet worden afgerond. 

Wil je het antwoord op deze vraag weten, schrijf je dan in voor een toekomstige versie van de training.

De tweede ronde van deze training, startend in april, is inmiddels zo goed als vol. Via de website zijn toekomstige data te vinden.

Gert Hofstede, onderzoeker: de koe als inspiratie

Rondleiding EnTranCe

Kort geleden waren enkele collega’s van GasTerra op bezoek bij het Center of Expertise Energy. Voor een rondleiding over EnTranCe en een bezoek aan het (biogas)vergistingslab in de Van DoorenVeste, op Zernikeplein 11  in Groningen.

GasTerra is een van de ‘moeders’ van EnTranCe, de energieproeftuin van de Hanzehogeschool in Groningen, opgericht in 2015. Ook ivm Corona was het al een tijdje terug dat ze fysiek op bezoek waren. In januari 2022 haalden we dat in en organiseerden we een rondleiding: langs de duurzaam gas  experimenten en infrastructuur op EnTranCe: bijvoorbeeld de swill vergister en de recent geopende waterstof infrastructuur.

DE KOE ALS INSPIRATIE BRon
Voor de afbraak van gras!

Zelf ben ik regelmatig op EnTranCe, maar nog niet eerder was ik in het (biogas)vergistingslaboratorium van de Hanzehogeschool, een paar 100 meter verderop op de campus in de van DoorenVeste. Daar gingen we kijken bij het onderzoek van onderzoeker (en promovendus) Gert Hofstede. Wat is het mooi om het verhaal van een collega te horen die enthousiast over zijn of haar werk vertelt.

Op het lab is een pensmaag (de kunstmatige rumen-reactor) nagebouwd. Voor zowel de koe als voor de pensreactor is het managen van de biomassa-afbraaksnelheid van levensbelang.  In een experimentele opstelling met kleine vergistingsvaten (4 liter) maakt hij biogas van gras met behulp van bacteriën uit de pensmaag van een koe. Dat doet een koe ook. In de eerste stap wordt bermgras, een laagwaardige vorm van biomassa, door bacteriën omgezet in verschillende vetzuren. 

“ Ik ga elke twee maanden naar een naburige slachterij (Kroon) om weer wat pensvloeistof te halen”, vertelt Gert.

Vergisters

Die vetzuren gaan dan naar een tweede reactor, de bioGASreactor waar biogas wordt geproduceerd: een mengsel van voornamelijk methaan (60%) en CO2 (40%) . Het onderzoek van Gert is gericht op het verhogen van de opbrengst en kwaliteit van biogas met focus op de slecht verteerbare ‘houtige’ delen van de biomassa (lignine) en het verhogen van het methaangehalte in het mengsel. Voor dit laatste voert Gert gecontroleerd groene waterstof toe aan het biogas mengsel, waarbij de aanwezige CO2 wordt omgezet in methaan. Dit onderzoek is onderdeel van het project Why Care More

Op foto 6 (van 7) rechts Gert Hofstede en links zijn collega docent/onderzoeker Arjan Kloekhorst.

En hij is open !

Op 18 januari werd – on line- het waterstofnetwerk WING op EnTranCe, energieproeftuin van Hanzehogeschool in Groningen geopend. Wing maakt onderdeel uit van het project Groene Waterstof Booster: het tot stand brengen van waterstofinfrastructuur op EnTranCe voor:

  • het testen van innovatieve waterstof toepassingen – focus op MKB,
  • het demonstreren van mogelijkheden – voor en door MKB,
  • het werken met studenten
  • Ontwikkeling veiligheidsprotocollen: in gebouwde omgeving en in industrie.
  • Bij ontwikkeling ketels en motoren.
  • Opdoen Kennis over eisen transport en distributie systemen
  • Innovaties in het bedrijfsleven door samen te werken.
  • Testen Ontwikkeling meet- en regeltechniek.
  • Interactie met andere energiedragers.
  • en veel meer.

Waar eerst de cabine in de ‘waterstofstraat’ op EnTranCe werden voorzien van waterstof uit een pakket gasflessen, gaat dat vanaf nu via het eigen waterstofnetwerk WING. De waterstofketen is nu op EnTranCe aanwezig, van productie en transport, naar opslag en eindgebruik.

Na twee jaar hard werken is het netwerk gereed. Projectleider WING Ted Wildenberg kan terecht trots zijn.

De online sessie was kort maar krachtig, met mooie bijdragen in de partners in dit project, Emerson, DNV, Gasunie, GasTerra en Hanzehogeschool.
Ik zat de hele tijd al te kijken wat er toch voor oranje rolletjes op de statafels bij de sprekers lagen. Dat waren stukken lint! Bij de feestelijke opening werd er geen lint doorgeknipt maar konden de sprekers juist linten aan elkaar knopen, een netwerk vormen. Ludiek!.

Voor de formele opening nog een videoboodschap van gedeputeerde Rijzebol van provincie Groningen. Klik op de galerij voor grotere foto’s.

Mooie mijlpaal voor het project Groene Waterstof Booster. Laat de MKBers maar komen om gebruik te maken van de mogelijkheden met waterstof. Infrastructuur en kennis. 

FF serieus – the making of… waterstof

Vanuit Forum Groningen worden  onder de titel FFserieus korte filmpjes gemaakt voor het primaire onderwijs, groep 5 tot 8. Kort geleden mocht ik optreden als de ‘wetenschapper-van-dienst- in een van de filmpjes over wetenschap, in dit geval over waterstof. Op een koude middag in december kwamen we bij elkaar op EnTranCe, de energieproeftuin van de Hanzehogeschool voor de opnamen.

Cast

Allereerst Hanne Staal, die als superenthousiaste, nieuwsgierige presentator rond stapt, en mij allerlei vragen stelt. Dan het productieteam: Hanneke van den Hoogen, Renee van der Sluis, Aafke Wegter en cameraman Akira Le. Hanzecollega Cor Scholte met waterstofbuggy en barbecue en Areke van der Sluis(GasTerra) die in de rol van Waterstofman steeds door het beeld stapt. Theo Jurriens en zijn Duitse college/ chauffeur van de ‘Jouw energie van Morgen’- truck parkeerden hun grote vrachtwagen op de oprit van EnTranCe, Het productieteam had bedacht dat het leuk was dat Hanne en ik, bij de uitleg van het waterstofproefje witte jassen aan hadden . Areke vroeg Theo en Theo bood spontaan aan om niet alleen de witte jassen te lenen, maar ook om met de wetenschapsbus langs te komen om daar een deel van de opnamen te kunnen doen. Konden we meteen de mooie nieuw ingang van de truck zien, nu aan de smalle achterkant van de truck, ipv aan de lange zijkant. Veel handiger en veiliger  als de truck in een smalle straat moet worden geparkeerd. 

Opnamen

Wat ontbrak bij het maken van de opnamen was zo’n zwart-wit klap-blok, waarmee je dan een scene start. Wel was er een script, en werd door Rene precies bijgehouden welk stukje je als gefilmd hadden en wat nog niet.  Later moet dat dan allemaal op de goede volgorde gezet worden.  Eerst deden we de opnamen buiten,  want zo in december wordt het al vroeg donker. Helaas was het helemaal betrokken, en zelfs een beetje miezerig, terwijl het ’s ochtends nog zo mooi blauw was. Nog even een paar shots met Hanne (Heb je rijbewijs? vraagt Cor? Nee, zegt Hanne. Oh, dan leg ik het je even uit.) in de waterstofbuggy, een paar opnamen in de EnergyBarn, en tot slot in een van de college zalen de laatste binnenopnamen. Op 1,5 meter, met mondkapje, behalve voor de thee en pepernoten, en voor Hanne en mij, tijdens de opnamen. We hadden willen afsluiten met nog een paar algemene EnTranCe beelden, maar stelden dat twee weken uit, naar een vroeger moment op de dag. Daar kwam de lockdown tussen, dus nieuwe poging in januari.NB. de laatste drie foto’s zijn  (nog onbewerkte) foto’s van Akira. 

Premiere

Voorjaar 2022. LINK

 

Gepromoveerd! Gefeliciteerd! – Jan Eise

Net voor de volledige lockdown, op 13 december, kon voor een beperkte groep (25-30 p), de promotieplechtigheid ter ere van de promotie van Jan Eise Fokkema live doorgaan. Verder waren er camera’s zodat de plechtigheid ook door anderen thuis gevolgd kon worden. In het academiegebouw van de rijksuniversiteit Groningen. 

De promotieperiode van Jan Eise is mede gefinancieerd vanuit het samenwerkingsproject Adapner, waar ik eerst vanuit Gasunie, en later als zelfstandig projectmanager aan mee werkte. Het project is inmiddels al meer dan een jaar geleden afgerond (juli 2020). Jan Eise heeft iets langer de tijd genomen om zijn proefschrift af te ronden. Een iteratieproces, zoals Jan Eise zelf opmerkte. Adagio, zoals zijn 1e promotor Hans Wortmann in zijn toespraak vermeldde.

Buiging bij binnenkomst naar promotores
Jan Eise, in het midden, tijdens de verdediging van zijn proefschrift. Links en rechts boven in beeld, zit hij digitaal, voor de kijkers thuis.
Even een kleine pauze, terwijl de hoge heren en dames zich beraden in de raadskamer. Midden op de foto , de paranimf die achter Jan Eise aanloopt, is ook een bekende: Robbert-Jan van der Burg.
De formele uitreiking, met toespraakje van eerste promotor

Jan Eise heeft een baan gekregen bij de rijksuniversiteit, ook het afgelopen jaar was hij daarbij intensief betrokken bij het onderwijs en begeleiden van afstudeerstudenten. 2 x per jaar heb ik nog contact met Jan Eise, om te kijken in hoeverre ik nog mooie afstudeeronderwerpen voor zijn studenten weet. Leuk om zo een beetje contact te houden.

Het boekwerk van Jan Eise.

Nog 1 promovendus te gaan, ook vanuit project Adapner.
Ergens in 2022.

Hydrogreenn 14 december 2021 @ EnTranCe

Kennisdeling, informatie-uitwisseling, nieuwtjes, filmpjes en netwerken. Waterstof Noord-Nederland, MKB. Bijna al deze aspecten kwamen aan bod in de Hydrogreenn bijeenkomst van 14 december op EnTranCe.

De sprekers waren in de EnergyBarn op EnTranCe. De deelnemers aan de bijeenkomst achter de buis. Alleen het netwerken hebben we moeten missen.

Met de klok mee van linksonder:
Daisy Tempelman, Jan jaap Aué, Mirjam Kramer, Tjerk Jansma en Cor Scholte.

 

Cor Scholte: Ik ben van het aanschouwelijk onderwijs

Johan Enters: Kennisuitwisseling in consortium is belangrijk

Kees Mark: Dialoog is nodig om duidelijkheid te creëren. Er zijn heel veel vragen, niet alleen technische, maar ook juridische.

Volgende Hydrogreennbijeenkomst : 17 februari 2022.

In gesprek met Eertwijn van der Dool – Chemport Innovation Centre

Eind november was ik samen met Marcel Koenis (Business development EnTranCe) op bezoek bij Eertwijn van der Dool van Groningen Seaports in het kader van de samenwerkingsrelatie van GSP en EnTranCe. Lokatie was het nieuwe CIC, Chemport Innovation Centre,  waar Eertwijn verantwoordelijk is voor het aantrekken van bedrijven.
Het CIC is een project dat onder Nationaal P{programma Groningen valt, met verschillende partners waaronder Groningen Seaports. Chemport Innovation Centre CIC biedt ruimte om in een industriële setting proefinstallaties op te zetten voor groene chemische processen, deels gebaseerd op biomassa.  Ze zijn circulair en leveren groene bouwstenen voor de chemie en groene energie.  In deze proeftuin kunnen bedrijven opschalen naar pre-productie-schaal. Startups in de Groene chemie die op EnTranCe, bij ZAP beginnen kunnen voor een eerste opschaling naar CiC. 

Van terrein CIC, zicht op de buren.
Chemport innovation center

Het CIC is onderdeel van het chemiepark bij Farnsum, net onder Delfzijl.
De bestemming van het CIC is nieuw, de gebouwen zijn oud. Het CIC bestaat nu uit twee oude loodsen, plus 4 hectare grond eromheen. Het gebouw is nu nog helemaal leeg. Eerst worden een paar ruimten als kantoor ingericht; er was al wel een tafel en een paar stoelen en gelukkig deed de verwarming het al. De rest van de gebouwen worden ingericht/opgeknapt als er gebruikers komen. Unique Selling Point van CiC voor processen die VEEL stroom nodig hebben: er is een directe aansluiting op stroom afkomstig van nabij gelegen Aldel. Nu is er 1 trafo met vermogen van 1 MW,  er zijn niet veel proeftuinen waar dat kan. Er is ruimte voor 2-3 extra, waarmee het vermogen op 3-4 MW komt. De lokatie heeft nog een bestaande, vrij ruime vergunning. Per Q1 2022 wordt de eerste gebruiker verwacht.

In de late middag zon staan de gebouwen van de verschillende industrieen fotogeniek te wezen. We sluiten het gesprek af met een rondleiding door de nu nog kille en tochtige loodsen. Toch nog een beetje groen: in een van de dakgoten zijn spontaan wat plantjes opgeschoten: een groen dak. Bij het weggaan spreken we af om over een jaar terug te komen als de eerste bedrijven hun intrek hebben genomen bij CiC. Benieuwd hoe het er dan uitziet.