H3- demonstrator: Warmte in Woningen met Waterstof

In de eerste helft van 2021 ga ik me bezighouden met het uitbreiden van de testfaciliteiten voor waterstofketels op EnTranCe. In de zomer van 2020 zijn er al duurproeven gedaan met waterstofketels die door Bekaert zijn ontwikkeld in het kader van het project Waterstofwijk Hoogeveen.
Zie Alles is geregeld, van het aanvoeren en opslaan van waterstof tor aan de veiligheidsmaatregelen en de ervaring van de medewerkers en betrokkenen met het werken met waterstof. Dat smaakt naar meer.

TESTEN

Inmiddels hebben we met vier partijen contact die een toestel willen testen, beschikbaar stellen voor onderzoek door docent/onderzoekers en studenten, of willen demonstreren. Dat kan in dezelfde testcontainers, en binnenkort ook in het HEAT House (rendementsmetingen). 

DEMONSTREREN

De komende maanden gaan we aan de gang om de ‘H3-demonstrator‘ ook open te stellen voor bezoekers en geïnteresseerden.
Welk soort apparaten kunnen een plekje krijgen in de H3-demonstrator? Alle toestellen die warmte produceren, waarbij waterstof gebruikt wordt (100% of bijgemengd met aardgas) en die bedoeld zijn voor woningen.
Warmte voor Woningen met Waterstof. Of in het Engels: Heating of Houses with Hydrogen (vandaar H3)

LEREN 

De derde invalshoek is het leren: werkende opstellingen, waar studenten kennis kunnen maken met toestellen op waterstof. Met Energycollege zijn we in gesprek om te verkennen in hoeverre de testopstellingen gebruikt kunnen worden als invulling voor een praktijkonderdeel van de waterstofopleidingen (Gas 2.0, MBO). 

En bij leren hoort ook kennisdelen voor brede doelgroepen. Het is de bedoeling zoveel mogelijk kennis beschikbaar te stellen aan alle geïnteresseerden. Via de website van het project de Groene Waterstof Booster of via de Kennisbank – EnTranCe of …  (dat gaan we nog bedenken)

Interesse? MEER WETEN?

Gebruik het contactformulier van de Groene Waterstof Booster en neem het woord  H3-demonstrator in het opmerkingen veld op.

Masterclass Waterstof voor Internationale Masterstudenten

Bij de Hanzehogeschool kun je drie verschillende energie masterstudies doen: EMRE: European Master in Renewable Energy; SESYM: European Master in Sustainable Energy System Management en E4S: Energy for Society. 
EMRE is vooral gericht op technologieën en techniek. SeSym is half technologie, half businesscases/ economische aspecten. En E4S is een combinatie van een beetje techniek, business kant, maar ook de maatschappelijke kant van energietransitie. Leuke van deze masters is dat het een mix van studenten is die uit heel veel verschillende landen afkomstig zijn. En regelmatig al een aantal jaren werkervaring hebben. 

2e masterclass waterstof op 11 december
1e masterclass waterstof 4 december 2020 op EnTranCe

De huidige groep is in september begonnen, en studeert grotendeels on line. De meeste studenten zijn wel naar Groningen gekomen en studeren vanaf hun kamer. Een studente uit Taiwan gaf aan dat ze ook met Kerst niet naar huis kon, weliswaar twee weken vrij en vrijwel geen corona op het eiland; maar komende uit Nederland moet ze in Taiwan 2 weken verplicht in quarantaine. Da’s niet de moeite waard. Om een beetje afleiding te bieden en een keer elkaar live te ontmoeten heeft de Hanzehogeschool mij gevraagd een Masterclass Waterstof te geven. Had ik al eerder voor de vorige lichting SeSym studenten gedaan. Nu dus studenten van alle drie masters door elkaar. 

Op 4 december was de eerste masterclass, op 11 december de 2e. Met alle tafeltjes op Corona afstand, en maximum van 14 studenten (grootste lesruimte die op EnTranCe beschikbaar is). Studenten uit Taiwan, Griekenland, Nederland, Ierland, Duitsland, India en en Mexico. Geen examen, gewoon voor de leuk. Ontspannen interactieve sessie, met als uitsmijter het zelf waterstof maken. Bij eerdere masterclasses en h2-clinics liet ik dat in groepjes van 4 of 2 personen per experiment doen. Nu ieder apart. Collega Annet Jantien (4 dec) en Bart (11 dec) waren er ook bij, deels om zelf mijn verhaal een keer te horen, en deels om bij te springen bij het praktijkdeel. Dat laatste bleek nauwelijks nodig. Binnen de kortste keren werd door iedereen simultaan waterstof geproduceerd. 

Barntalk online – Vakonderwijs als sleutel voor de energietransitie

opleiden, opleiden, opleiden!

Met veel plezier gekeken naar de barntalk-online, georganiseerd door EnTranCe op 4 november.  Met vier positieve krachtige vrouwen in het panel en Marcel Koenis als gespreksleider. Eensgezindheid in wat nodig is: heel veel opleiden, goed samenwerken, naast technische agenda ook human capital agenda. Het hoe en wie is lastiger. Daar is nog geen pasklaar antwoord op.

Onderaan dit blog een recept, wie neemt de rol van chefkok op zich?

Marieke Abbink, Algemeen directeur, New Energy Coalition
Helmie Botter, NV Nederlandse Gasunie, Manager Business Development Hydrogen, sinds 1 november 2020
Anja Hulshof, Programma manager Gas 2.0, energycollege. Zie ook interview.
Ans Assies, programma manager Hanzehogeschool Energieonderwijs, o.a. master E4S en Innovatiewerkplaats EnTranCe.
Marcel Koenis, business development EnTranCe 
meer, sneller, breder

Waar halen we die tienduizenden, goed opgeleide professionals vandaan die we nodig hebben voor de energietransitie? Naar verwachting zijn er in 2030 alleen al in de technische sector 25.000 nieuwe banen nodig, voor een groot deel MBO-opgeleide mensen. Dat gaan we niet halen met de huidige instroom aan technische studenten. Niet met de aantallen en niet met het tempo waarin nu onderwijs curriculum wordt geactualiseerd (en blijft). Heel duidelijk werd uit de paneldiscussie dat de blik breder moet: ook juristen, communicatoren , docenten, moeten mee ontwikkelen. 

Samenwerking

Hoe kan meer regionale samenwerking tussen bedrijven, onderwijs en overheid ervoor kan zorgen dat onze jonge professionals beter opgeleid worden. Gastspreker Marieke Abbink, directeur New Energy Coalition geeft een presentatie over de mogelijkheden die zij ziet.

Investering in mensen

De industrie investeert de komende jaren miljarden in groene waterstof productie en infrastructuur. Dat biedt kansen voor de hele regio als de Hydrogeen Valley, voor Nederland en Europa. De positie van (Noord)Nederland is goed, we hebben nu een voorsprong, maar moeten wel aan de gang, doen, om die te behouden.
Dus op het investeringsplan van de industrie in productie en infrastructuur van waterstof in de regio (november 2020) volgt logischerwijs een investeringsplan in mensen van de regio!

Dat gaat niet vanzelf, We hebben een chefkok nodig die de boel regisseert en verbindt en van de ingrediënten een smakelijke maaltijd maakt: het duurzame energiesysteem van de toekomst. 

Recept voor de waterstof- en energietransitie:
opleiden, opleiden, opleiden
  1. Men neme een overheid (rijk en regio) die consistent stimulerend beleid voor duurzame energie en de rol van H2 voert;
  2. Men doet er -als onderwijs-   3 scheppen bovenop door meer, sneller en anders jonge mensen en bestaande professionals voor te bereiden op de gouden baan in het groene werk;
  3. Men investere breed- als overheid en industrie-  om de groene banen al in de opleiding aantrekkelijk te maken, ook voor nieuwe banen bij MKB-bedrijven;
  4. Men ondersteune -als overheid en industrie – MKB-bedrijven in de groene maak- en kennisindustrie nieuwe business te maken. Bijvoorbeeld door onder andere door het betaalbaar beschikbaar maken van groen talent voor hen.

Recept gebaseerd op de samenvatting van Barn Talk moderator Marcel Koenis op linkedin 

Barntalk terug te kijken hier

Pilot training Waterstof en Veiligheid

Pilot Waterstof en Veiligheid 

De kop is er af!
Op 28 oktober hebben we de pilot gedraaid van de training Waterstof en veiligheid. Een training ontwikkeld in het project de Groene Waterstof Booster met MKB bedrijven in Noord Nederland als belangrijkste doelgroep. We hadden een mooie groep bij elkaar met deelnemers – uit Drenthe, Friesland,  Groningen en Overijssel – van Installatiebedrijf Aalbers installatietechniek uit Nieuw- Buinen, Koninklijke Damstra uit Driezum, Eekels Technology uit Kolham, Witteveen+Bos uit Deventer, en een docent van het Noorderpoort college in Groningen.
Een actieve groep, elke deelnemer geïnteresseerd in hoe waterstof een onderdeel kan zijn van de energietransitie en in hoe zijn of haar organisatie een bijdrage kan leveren.
We kregen vooraf al een flinke lijst aan vragen toegestuurd, en de chat tijdens de on line  bijeenkomst is ook goed gebruikt.  

Theorie , Cases en Praktijk

Het theorie deel en de cases werden afwisselend gepresenteerd door Ted Wildenberg van de Hanzehogeschool Groningen en Alfons Krom van NV Nederlandse Gasunie. Met vragen als: Waarom waterstof als onderdeel van de energietransitie, waarom nu, en wat is het eigenlijk. Alfons ging (een beetje) de diepte in over de natuurkundige eigenschappen en wisselwerking van waterstof met materialen, zoals in pijpleidingen. Als praktijkvoorbeelden keken we naar de waterstofleiding van Gasunie in Zeeland, de waterstof infrastructuur op EnTranCe en de experimenten met de waterstof-CV ketel (Waterstofwijk Hoogeveen) aan bod.

Tussen de presentaties door

Het laatste half uur liet Rene van Blanken van KIWA een aantal experimenten zien met de waterstoftafel. Op de foto zie je Rene net het waterstofgevulde ballontje aansteken. Vlak daarvoor was een geel ballonetje met aardgas al aangestoken. Welke ballon knalde harder, denk je. De deelnemers aan de training weten het nu.

De waterstofballon-test
Feedback PILOT

Heel interessant, veel informatie, en ook nog veel vragen. Interesse in de praktische aspecten van het daadwerkelijk gaan gebruiken van waterstof. 
Volgende keer: aandacht voor geluid (in demo ruimte met headset?), Ook interesse om de experimenten live te zien, met studenten. 

Van ONTwikkeling Tot pilot 

Vanuit het project de Groene Waterstof Booster heb we begin dit jaar de 1-daagse cursus Waterstof en Veiligheid ontwikkeld. Gepland voor begin april, en helaas toen niet door gegaan. Na de zomer konden we voorzichtig aan -rekening houdend met de geldende corona afspraken- in kleine groepen weer aan de slag. Met trainingen gepland in oktober en in november, op EnTranCe. Inschrijven via de website van de Groene Waterstof Booster.

Door verdere aanscherping van regels en dringende adviezen hebben we besloten om last minute toch de training naar een on line versie om te zetten. Dat vereist weer het nodige testen van de digitale platformen van te voren en is altijd weer spannend op de dag zelf. Als ontwikkelaar, coordinator, en moderator kijk ik terug op een prima eerste pilot. 

Testsessie vanuit Apeldoorn dag van te voren 

Webinars Galore – waterstof en meer

Webinar in plaats van bijeenkomst
Sinds half maart leven we in het corona tijdperk, met grote gevolgen voor de woon-werk verplaatsingen. Dit zijn tot een minimum beperkt voor heel veel mensen. Ook ik heb de afgelopen drie maanden vanuit huis gewerkt.
Digitaal vergaderen is heel gewoon geworden. Digitaal lessen volgen, tentamens maken en zelfs digitaal afstuderen (al dan niet vanuit het buitenland) en promoveren.
 
Steeds meer organisaties organiseren webinars, on line talk shows,  podcasts of live stream bijeenkomsten op you tube.
Sommige organisaties zoals New Energy Coalition, waren er snel  bij en hadden al in april virtuele bijeenkomsten. In juni kwam er een hele hausse van webinars op gang:  al die bedrijven en organisaties die al een tijd ‘iets digitaal’  wilden doen. Vaak blijkt het toch wat meer voeten in de aarde te hebben om van idee naar realisatie te komen en dan wil je het nog wel voor de zomer doen. “We prikken een datum eind juni”.
30 juni Barntalk online
 
En zo kan het gebeuren dat ik zomaar drie uitnodigingen voor (overigens interessante) webinars krijg voor 1 en dezelfde dag. Kort na de zomer, begin september verwacht ik weer een nieuwe stroom webinars. 
 
Gezien
De afgelopen periode heb ik een heel aantal webinars live gevolgd. Leuke is dat – waar je pre corana soms moest betalen voor een symposium- de webinars meestal gratis zijn. Achteraf krijg je ook meestal de link om de webinar nog eens terug te kijken. je kunt dan alleen niet meer mee doen met de live chat. Goede service, dus als je in de zomervakantie een uurtje over hebt…
 
 

Expert D – 6 afstudeerscripties van HBO recht studenten rond H2

Begin van het jaar zat ik met een groep juridische studenten en hun begeleider Marjolein den Uijl om tafel. De studenten zochten een afstudeeronderwerp en ik wist er wel een paar! Gerelateerd aan project de Groene Waterstof Booster en aan project Waterstofwijk Hoogeveen. Waar mogelijk bracht ik de studenten in contact met bedrijven waar ze een interview konden afnemen voor hun onderwerp. En zelf ben ik ook door verschillende studenten bevraagd. Op EnTranCe, de energieproeftuin van de Hanzehogeschool kunnen studenten afstuderen in een zogenaamde Innovatiewerkplaats. 

In juli 2020 rolden de afstudeerscripties binnen. Goede resultaten en mooi om te weten dat ik daar -een klein beetje- aan heb kunnen bijdragen.

Bijvoorbeeld in de afstudeerscriptie van Jeroen. Hier zijn de bedrijven die meededen keurig geanonimiseerd, net als de andere geinterviewden. Ik herken mijzelf  in de antwoorden van “expert D” . En omdat ik zelf de contacten tussen de studenten en de midden- en kleinbedrijven tot stand heb gebracht, weet ik ook wie  ondernemers A, B en C zijn 🙂 .

De studenten hebben hun ervaringen in een blog beschreven, die in een boekje zijn gebundeld. Via de link bereikbaar. Een deel ervan wordt na de zomer gepubliceerd op de website van EnTranCe, eentje is al voor de zomer geplaatst. De blog van Jeroen.

Duidelijk is dat het erg lastig voor de studenten was om af te studeren in Corona tijd. Ze waren net een paar weken beginnen, tot alles op slot ging. De meesten hebben hun weg gevonden en zijn afgestudeerd met mooi resultaat.

Waterstof, een deur naar succes!

Waar moet je als ondernemer op letten als je aan de slag gaat met waterstof? Zijn op het gebied van wetgeving alle deuren nu gesloten, of staan ze juist wagenwijd open? Hierbij bleek dat er veel meer mogelijk is dan dat je in eerste instantie zou denken. Zo zijn veel certificeringen niet verplicht, waardoor niet altijd een allesbepalende factor hoeven te vormen.

Uit het blog van: Jeroen Nijland , afgestudeerd HBO-Rechten (blz 37)

Octrooirecht voor innovatieve midden- en kleinbedrijven?

De waterstoftechnologie wordt steeds verder doorontwikkeld. Er
zijn ondernemers die waarde hechten aan open innovatie en het octrooirecht zien als belemmering. Zij zijn van mening dat met open innovatie kennis sneller verspreid en gedeeld kan worden en dat het octrooirecht alles dichttimmert. Dit onderzoek laat echter zien dat het octrooirecht niet alles dichttimmert. Met een octrooirecht mogen octrooihouders de uitvinding zelf gebruiken, verkopen, weggeven

Uit het blog van: Louise Temminck, afgestudeerd HBO-Rechten (blz. 32)

Waterstofproductie in de huidige wet- en regelgeving en de aankomende Omgevingswet

In de (nieuwe) Omgevingswet en de aanverwante AMvB’s komt naar voren dat de Gedeputeerde staten nog steeds het bevoegde gezag zullen zijn in het geval van waterstofproductie-installaties. Ook al is er sprake van duurzame waterstofproductie, in de wet- en regelgeving is hier geen onderscheid in gemaakt en zal er altijd sprake zijn van een milieubelastende activiteit. Hierdoor zullen de Gedeputeerde staten nog steeds bevoegd zijn.

Uit blog van: Bartek Hoven, afgestudeerd HBO-Rechten (blz 38)

Geen water(stof) te diep!

Voor waterstof zijn nog geen wettelijke vereisten geschreven. Er kan dus een spel worden gespeeld waarbij de spelregels zelf mogen worden bedacht. Dit biedt natuurlijk erg veel kansen, maar kan ook onduidelijkheden opleveren en verwarring veroorzaken tussen alle spelers. Er dient structuur te worden aangebracht. Aan mij de taak om de juridische spelregels op te stellen!

Uit blog van : Hélène Smeele , afgestudeerd  HBO-Rechten (blz. 36)

De verzekerde toekomst van waterstof

Mandy, 4e jaars HBO recht onderzocht de mogelijkheden tot het verzekeren van een verwarmingsinstallatie met een nieuwe techniek (zoals een waterstof-cv-ketel). 

De Covid-19 crisis gooide enorm veel roet in het eten om op deze manier contact te zoeken. Hoewel ik had verwacht dat het contact via telefoon en mail moeilijk zou zijn, had ik niet verwacht dat het inderdaad zo verschrikkelijk moeizaam zou gaan. Veel verzekeraars reageerden totaal niet of kwamen met de fantastische mededeling dat zij geen verzekeraar waren. Om dit laatste moest ik wel lachen, omdat deze verzekeraars duidelijk op hun websites aangaven dat verzekeringen bij hen afgesloten konden worden.

Uit de Blog van : Mandy Storms , afgestudeerd HBO-Rechten (blz 34)

Aansprakelijkheid bij verwarmen woningen met waterstof

Aansprakelijkheid van betrokken partijen bij het verwarmen van woningen met waterstof

Het verwarmen van woningen met waterstof lijkt een idee uit de toekomst. Toch is de uitvoering van dit plan dichterbij dan we denken.

Uit de Blog van : Fatima Ahmed, afgestudeerd HBO-Rechten (blz 30)

—–

Waterstoftankstations: gas erop of gas eraf?

Waterstoftankinstallaties in relatie tot de nieuwe omgevingswet. Laura heeft mij begin juli geinterviewd en  zal in oktober 2020 klaar zijn met haar afstudeeronderzoek..

Daarnaast heb ik onderzocht wat er gaat veranderen voor het aanvragen van een vergunning voor een waterstoftankstation met de komst van de nieuwe omgevingswet.

Uit de blog van Laura Bodewes, 4e jaars student HBO-rechten (blz 33)

 

 

Eerste keer weer op EnTranCe: zonnesimulator

 Eerste keer in 3 maanden op EnTranCe
Vanaf 1 juni worden er mondjesmaat verruimingen toegestaan op de Corona regels. Afgelopen vrijdag 19 juni was ik voor het eerst sinds 3 maanden weer op EnTranCe. Het universiteitsterrein Zernike in Groningen was uitgestorven. Het was zelfs lastig om bij EnTranCe te komen met de fiets. De weg was opengebroken en ik heb een paar stukjes met de fiets aan de hand tussen de hopen stenen en zand  door gelopen. EnTranCe is de energieproeftuin van de Hanzehogeschool, maar ook een proeflokatie voor de hele Campus om te oefenen met het langzaam verruimen van de Corona maatregelen. Tussen de containers waar de experimenten worden gedaan waren gras en de wilde hoog opgeschoten. 
 
Maatregelen
In elk gebouw een intekenlijst met tijdstip komen en gaan, handgel overal. Pijlen op de vloer om looprichting aan te geven in de gebouwen. Ingang en uitgang gescheiden. De presentatie was in de EnergyBarn op EnTranCe. Deze is groot genoeg en we waren met minder dan 20 mensen: gewoon stoelen ver uit elkaar zetten werkte al goed. Bij het vooraf kennismaken vooral de armen over elkaar houden of handen in de zakken. Lijkt onbeleefd als je iemand nog niet kent, maar gewoon doen. Grootste risico om toch binnen de 1,5 meter te komen is bij het aan de praat raken met mensen die je goed kent.

 
Zonnesimulator

Twee groepen studenten van de studie mechatronica , konden hun eindpresentatie geven in de EnergyBarn. Ze hadden een zonnesimulator ontworpen. Omdat hogeschool en werkplaats gesloten waren hebben de teams digitaal samengewerkt, dit was voor hen ook bijna de eerste keer dat ze ‘live’ bij elkaar waren. Geen mogelijkheden gehad om al te bouwen, dus we moesten het met de plaatjes en de berekeningen doen. DE opdracht is afgelopen, maar een deel van de studenten gaf aan dat ze graag betrokken blijven bij het vervolg: gaan bouwen.

De opdracht was onderdeel van een brede opdracht  vanuit het project De Groene Waterstof Booster : maak een maquette van de provincie Groningen waar de hele groene waterstofketen -van groene stroom productie tot eindverbruik- gedemonstreerd kan worden. Niet zomaar werken met blokjes maar echt werkende deelsystemen. Bedoeling is dat er studenten van verschillende HBO-studierichtingen aan werken. Naast de mechatronica studenten zijn er ook twee groepen van werktuigbouw bezig geweest. Helemaal mooi als het ons lukt om ook studenten van de ROC’s te betrekken. Gesprekken zijn gaande.
De maquette is er nog niet, maar aan de onderdelen wordt gewerkt. 

 
 
 

Waterstof in het onderwijs

Een van de pijlers van het Groene Waterstof Booster project is het mee-ontwikkelen van kennis en vaardigheden op het gebied van waterstof(technologie). Voor studenten van MBO, HBO en WO. En ook voor professionals. De 7 Noordelijke MBO-instellingen in het samenwerkingsverband EnergyCollege zijn al behoorlijk op weg en ontwikkelen het waterstof curriculum voor MBO: theorie en praktijk onder de vlag van het project Gas 2.0.

Ook bij de HBO en Masteropleidingen van de Hanzehogeschool wordt bekeken hoe waterstof, als onderdeel van het energysysteem van de toekomst, een plek kan krijgen in het onderwijs.  Sommige docenten beginnen gewoon.

Deze week (juni 2020) was er was er een drievoudige primeur voor waterstof in de HBO educatie aan de Hanzehogeschool.

De eerste afstudeerders van de nieuwe 2 jarige deeltijdopleiding ‘Associate Degree Automotive’ van Engineering rondden hun opleiding af met een praktijkexamen waarin ze een waterstof auto bouwden. Jeroen, Bryon, Danny en Albert (de laatste volgt opleiding tot projectleider techniek) bouwden uit honderden losse onderdelen een waterstofauto. Een deel van het examen was via een live stream te volgen, en ik heb even meegekeken. Volgende week is er een race met de drie gebouwde auto’s op EnTranCe.

Een drievoudige primeur
– 1e afgestudeerden van de AD automotive deeltijdopleiding
– 1e praktijktest-eindtoets bij een deeltijd opleiding engineering
– 1e eindtoets met waterstof/ brandstofcel bij een deeltijdopleiding

Studenten bezig met montage van de race auto’s op waterstof

Stuwende kracht achter deze waterstofactiviteiten is Cor Scholte, docent Engineering aan de Hanzehogeschool en waterstof enthousiast. Zo ontwikkelde hij al eens een waterstofbarbecue, gewoon om te laten zien dat dat kan. En net zo veilig als een gewone (gas)barbecue. Cor is alweer met de volgende stappen bezig. De waterstofauto’s worden weer uit elkaar gehaald en volgend jaar opnieuw gebruikt.

Dan is het de bedoeling met H2RE Hanze Hydrogen Racing Engineers) als 2e studententeam van de Hanzehogeschool mee te doen met Formula Student, een wereldwijde ontwerp competitie van auto’s en motoren, waar studententeams uit de hele wereld aan mee doen.
Het andere Hanze team is HARD, de Hanze Racing Division.

Dit was 30 januari, midden in de winter, na een workshop op EnTranCe. Ik organiseerde een workshop waarin we nadachten over de inrichting van een Waterstof werkplaats op EnTranCe in de ochtend. Afgesloten met een lunch, klaargemaakt op de waterstof barbecue van Cor.

Waterstofstraat

 

Straatnaambordje op de eerste Cabin

Deze week is ie geplaatst: een nieuw straatnaambordje op EnTranCe. Op de blog van 9 december moest ik het straatnaambordje nog intekenen.

Even dichterbij gaan kijken

 En nu is ie er in het echt: de Waterstofstraat, voluit geschreven. Met dank aan Astrid en Leendert.

De Waterstofstraat!

 

Waterstoffiets – Experimenteren op EnTranCe

Regelmatig ben ik te vinden op EnTranCe, de energieproeftuin van de Hanzehogeschool in Groningen. Het is nu voorjaarsvakantie, dan is een school of kennisinstelling een stuk rustiger. Het leuke van een proeftuin omgeving als EnTranCe is dat er gewerkt, geknutseld, gebouwd, uitgeprobeerd, geëxperimenteerd wordt.

Proefrit
Met wind in de rug
En weer naar binnen, verder sleutelen
Nog een paar maanden sleutelen

Een mooi voorbeeld is Rene Wit van H2planet Nederland met zijn kornuiten Remco de Vries en Henk Hilberdink. Ze willen een bestaande batterij-elektrische bakfiets ombouwen tot een waterstof-electrische fiets. Gewoon door te doen. Door te bedenken, te proberen, te testen, weer aan te passen. Zo is Holthausen ook begonnen – en succesvol geworden- door het gewoon beginnen met ombouwen van voertuigen.

in augustus willen we klaar zijn

Als ik René en collega’s in de hal bij EnTranCe bezig zie, moet ik even gaan kijken . Onderdelen en meetapparatuur worden tijdelijk met tape aan de fiets bevestigd. En dan gaat René weer even op de fiets voor een proefrit.

Proefzitten op de fiets.